خلاصه طرح
آتشباري يكي از اصلی‌ترین عملیات معدنكاري برای جدا کردن سنگ از توده و خردایش آن تا حد قابل قبول است و می تواند پیامد های نامطلوبی مثل پرتاب سنگ، لرزش زمین، لرزش هوا، عقب زدگی، ایجاد سر و صدا، تولید گرد وغبار و بر جای ماندن بلوكهاي بزرگ را در پی داشته باشد.
قابلیت انفجار توده سنگ ویژگی بسیار مهم طراحی آتشباری در معادن و فعالیت های عمرانی میباشد که با سیستم توده سنگ، سیستم انفجار و شرایط محیطی انفجار دارای ارتباط تنگاتنگ است و نتیجه آن خردایش توده سنگ به ابعاد و با توزیع دانه بندی مورد نیاز می باشد. ویژگی های مؤثر بر قابلیت انفجار و نتیجه آتشباری بوده و محققان در تحقیقات خود بسته به وزن تاثیر، برخی از آنها را مورد بررسی قرار داده اند و تأثیر آنها را از طریق روابطی استنباط کرده اند. برخی به خردایش پس از انفجار و برخی دیگر خرج ویژه را تخمین زده اند. گروه سوم شاخصی به نام قابلیت انفجار را براورد کرده و گروهی دیگر به طبقه بندی مهندسی قابلیت انفجار پرداخته اند.
با توجه به اینکه قابلیت انفجار عاملی تأثیرگذار بر میزان خردایش حاصل از آتشباری میباشد، سعی بر این است تا با ارزیابی صحیح آن و ایجاد رابطه با پارامترهای سیستم انفجار یعنی هندسه انفجار و مواد منفجره بتوان عملیات آتشباری را بهینه کرد.
هدف اصلی این طرح پژوهشی ارزیابی قابلیت انفجار در معادن سنگ آهن مرکزی است. معادن مورد مطالعه ابتدا چغارت، سه چاهون، چادرملو، چاه گز و فسفات اسفوردی در نظر گرفته شد و در مرحله اول سه معدن چغارت، سه چاهون و چادرملو برداشت گردید و با توجه به تغییراتی که در نحوه برداشت در دو معدن باقیمانده بوجود آمد و از طرفی تفاوت فاحش قابلیت انفجار معدن فسفات اسفوردی با دیگر این معادن بطور مجزا مورد بررسی قرار گرفت.
دستاوردها
- محدودیت دسترسی به برخی پارامترهای ژئومکانیکی مؤثر بر قابلیت انفجار
- برداشت سیستماتیک سرعت موج طولی در توده سنگ و ماده سنگ، و اندازه‌گیری دانه‌بندی پس از انفجار با نرم‌افزار Split Desktop
- ارائه رابطه جامع بین پارامترهای سیستم انفجار و توده سنگ با میزان خردایش (رابطه 4-6) با استفاده از آمار چندمتغیره و شبکه عصبی
- جایگزینی موفق پارامترهای ژئومکانیکی با نسبت سرعت موج طولی (Kp) و ارائه رابطه ساده‌شده خردایش بر اساس Kp و خرج ویژه (رابطه 4-15)
- اصلاح طبقه‌بندی مهندسی BRMR با استفاده از روش RES و ارائه طبقه‌بندی جدید BRMR اصلاح‌شده
- پهنه‌بندی قابلیت انفجار در معدن چغارت و نشان دادن تفکیک بهتر بلوک‌های تکتونیکی (بلوک‌های I و II) با روش پیشنهادی
- تأیید تطابق نسبی پهنه‌بندی سرعت موج طولی توده سنگ با پهنه‌بندی قابلیت انفجار