شرح مختصر طرح
مصرف آب از مهمترین مسائل واحدهای صنعتی و معدنی بوده و با توجه به قرار داشتن بافق و شرکت سنگ آهن مرکزی ایران در کمربند بیابانی، آب همواره عنصری حیاتی و مهم برای مسئولان این واحد به شمار می‌رود. این تحقیق بر پایه کاهش تلفات آب از طریق تبخیر از سطح خاک انجام شده و کاربرد عملی مالچ‌های طبیعی در کاهش تبخیر و بهینه‌سازی مصرف آب در فضای سبز بررسی گردید. سایت اصلی تحقیق در واحد فضای سبز شرکت سنگ آهن مرکزی واقع در بلوک زیتون 17 در مجموعه باغ زیتون بود. طرح تحقیقاتی در قالب چهار تیمار و برای هر تیمار سه تکرار در نظر گرفته شد. سطح تشتک های درختان در سه تیمار اول با الگو گرفتن از طبیعت و لایه‌ای از ماسه بادی و سپس به وسیله مالچ طبیعی پوشیده شد. رطوبت خاک در سه عمق 10، 30 و 50 سانتیمتری خاک و در طول مدت دور آبیاری 14 روزه درختان با استفاده از سنسورهای نصب شده، اندازه گیری شد. شاخص شادابی در درختان طرح در پایان دوره 14 روزه آبیاری اندازه‌گیری شد. پس از حصول اطمینان از نرمال بودن داده‌های پارامترهای مورد مطالعه، جهت مقایسه آن‌ها از آنالیز واریانس یکطرفه و آزمون دانکن استفاده گردید. نتایج نشان داد در طول دوره 14 روزه آبیاری رطوبت در عمق 10، 30 و 50 سانتیمتری خاک در چهار تیمار آزمایشی اختلاف معنی‌داری دارد. در اکثر روزهای دوره آبیاری، تیمار شاهد در گروه‌بندی جداگانه‌ای قرار می‌گیرد و این موضوع ناشی از عدم استفاده از مالچ در تیمار شاهد می‌باشد. در طول دوره 14 روزه آبیاری، بیشترین ذخیره رطوبتی در تیمار دوم و کمترین ذخیره رطوبتی خاک در تیمار شاهد بود. کمترین مقدار شاخص شادابی متعلق به تیمار شاهد بود. رطوبت در عمق 10 سانتیمتری خاک در تیمار شاهد نسبت به سایر تیمارهای آزمایشی با سرعت بیشتری کاهش یافت. در مجموع نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده از مالچ تاثیر بسزایی در کنترل تبخیر از سطح خاک داشته و موجب بهینه‌سازی مصرف آب درختان گردید.
دستاوردها
- بررسی تاثیر پوشش‌های استفاده شده روی سطح خاک جهت جلوگیری از تبخیر آب
- پایش رطوبت خاک در عمق‌های مختلف و تعیین میزان تاثیر پوشش استفاده شده بر نگهداری رطوبت خاک
- کاهش مصرف دست کم 40 تا 50 درصدی مصرف آب
- تایید کاربرد مالچ‌های طبیعی و ارزان قیمت در کاهش تبخیر آب و افزایش ذخیره رطوبتی خاک
