شرح مختصر طرح

فرسودگي شغلي سندرمي روانشناختي از خستگي هيجاني، مسخ شخصيت و كاهش احساس كفايت شخصي مي‌باشد، اين سندرم در مشاغلي كه با انسان سروكاردارد، بيشتر  ديده مي‌شود و می‌تواند علاوه‌بر صدمات روحی و جسمی به افراد خسارت‌هایی را به سازمان هم وارد نماید. کارگران معدن هم به دلیل اهمیت شغل و مخاطراتی که به آن روبرو هستند. این پژوهش یک مطالعه توصیفی–تحلیلی و همبستگی است که با هدف بررسی میزان شیوع فرسودگی شغلی در میان ۲۵۰ نفر از کارگران معدن سنگ آهن بافق انجام شده است. فرسودگی شغلی به‌عنوان یک سندرم روان‌شناختی شامل خستگی هیجانی، مسخ شخصیت و کاهش احساس کفایت شخصی تعریف می‌شود که در مشاغل مواجه با انسان (و به‌ویژه مشاغل پرخطر مانند معدن‌کاری) شیوع بیشتری دارد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه استاندارد فرسودگی شغلی مازلاچ و جکسون و پرسشنامه ۱۲ سؤالی حمایت اجتماعی بود و داده‌ها با SPSS16 و آزمون ضریب همبستگی پیرسون تحلیل شدند. نتایج نشان داد کارگران در ابعاد فرسودگی عمومی، خستگی هیجانی، مسخ شخصیت، حمایت اجتماعی و رضایت شغلی وضعیت نسبتاً مناسبی دارند، اما در بُعد احساس کفایت شخصی بیش از ۷۰٪ آنان در وضعیت شدید قرار داشتند و در معرض خطر هستند. همچنین رابطه معناداری بین فرسودگی شغلی و ابعادش با حمایت اجتماعی و رضایت شغلی مشاهده شد (p>0.05).

دستاوردها

  • تعیین میزان شیوع فرسودگی شغلی در کارگران معدن سنگ آهن بافق و شناسایی ابعاد آسیب‌پذیر آن.

  • شناسایی احساس کفایت شخصی پایین به‌عنوان مهم‌ترین نقطه‌ی خطر در میان کارگران (بیش از ۷۰٪ در حد شدید)

  • تعیین سطح حمایت اجتماعی کارگران در حد مطلوب (بیش از ۸۰٪)

  • سنجش رضایت شغلی کارگران در حد متوسط و متوسط به بالا (۵۸٪)

  • اثبات رابطه معنادار بین فرسودگی شغلی و سه بُعد آن با حمایت اجتماعی و رضایت شغلی

  • شناسایی بُعد «احساس کفایت شخصی» به‌عنوان آسیب‌پذیرترین بُعد فرسودگی شغلی

  • ارائه پیشنهاد مداخله‌ای مبنی بر آموزش کارگران در جهت افزایش احساس ارزشمندی و مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها

  • تأکید بر نقش حمایت اجتماعی و رضایت شغلی در کاهش فرسودگی شغلی